“Je had professor moeten worden…”

Professor: onlangs kwam er weer eens eentje in opspraak.  Maar afgezien de affaires van de laatste paar jaar is het  in het spraakgebruik een kwalificatie die soms bewonderend, soms laatdunkend bedoeld is.

Als kind werd ik vaak “professor” genoemd.

Soms was deze akademische titel een uiting van oprechte bewondering omdat ik de betekenis van “moeilijke woorden” al op jonge leeftijd onder de knie kreeg. Mijn inmiddels overleden hoofdonderwijzer heeft nog vaak herhaald dat hij een keer even moest nadenken toen ik de uitdrukking “audiovisuele massacommunicatie” in een opstel had gebruikt. Hij noemde we zelfs een keer gekscherend “Professor Doctor Ingenieur Meester…” De goede man heeft jarenlang de illusie gehad dat ik uiteindelijk ook echt ergens een leerstoel aangeboden zou krijgen. Hij zag me al voor een auditorium vol aandachtig luisterende studenten staan die zich vol bewondering voor hun grote leermeester trachtten de geheimen van mijn vakgebied eigen te maken

Niet altijd was de kwalificatie positief. Een goed bedoeld advies over een taal- of spelfoutje of een gesprek waarin ik wat te ver doorfilosofeerde over een bepaald maatschappelijk onderwerp, was de reactie ook wel eens “je had professor moeten worden”. In dat geval was het voor mijn gevoel meer een scheldwoord.
Dan had je de “verstrooide professor”. Dat was een van mijn favoriete striphelden uit de Okki. Zelfs werd ik ook wel eens “verstrooide professor” genoemd. Soms terecht, maar als ik bijvoorbeeld wat vaker dan anderen dingen uit mijn handen liet glippen, was het lang niet altijd een kwestie van onoplettendheid. Mijn motoriek is nooit geweldig geweest en er gingen wel eens zaken mis terwijl ik toch echt mijn volle aandacht had bij wat ik aan het doen was. Die kwalificatie vond ik dan nogal vernederend.

En dan zijn er natuurlijk de stereotypen zoals we die kennen uit stripverhalen en cartoons. Denk maar aan professor Barabas uit Suske en Wiske met zijn baard en zijn eeuwige stofjas, hét prototype van de geleerde op het gebied van exacte wetenschappen. Deze beta-man kan ook voor een groot schoolbord staan vól met wiskundige formules waarbij die van de relativiteitstheorie natuurlijk niet mag ontbreken. Als de hooggeleerde heer – dames komen in strips en cartoons over dit thema nauwelijks voor – meer een alpha-wetenschapper is, dan zie je eerder iemand met een baretje (en dan bedoel ik niet de professorenbaret die men in Nederland bij de opening van het akademisch jaar ziet maar een “Meneer-Kwel-muts” met een flosje eraan). Om de karikatuur compleet te maken wordt het tekstbalonnetje naast zijn hooggeleerde mond gevuld met moeiteloos uitgesproken volzinnen in het Sanskriet of Arabisch (Chinees staat blijkbaar niet geleerd genoeg).

Het is er uiteindelijk niet van gekomen, geen doctoraal examen, geen leerstoel, geen titel. Ik heb er ook geen spijt van dat mijn carrière anders gelopen is en ik verwijt mezelf niet dat ik “niet beter mijn best gedaan heb”. Je moet in het leven niet te hard van Stapel lopen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Beantwoord onderstaande vraag ter voorkoming van spam * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.